cyfrowe muzeum
obejrzyj zbiory muzealne bez wychodzenia z domu

Cyfrowe eksponaty

Talerz na stopie
Muzeum Narodowe w Warszawie
Archeologiczno-Historyczne

Tytuł - Talerz na stopie
Temat - technika: farby podszkliwne; szkliwo cynowe materiał: majolika
Opis - Pokłon pasterzy (Łk 2) stanowi po Zwiastowaniu i Bożym Narodzeniu jedną z początkowych scen cyklu chrystologicznego, zakończonego Zmartwychwstaniem i Wniebowstąpieniem. Scena, często błędnie utożsamiana z Pokłonem Trzech Króli (Mt 2, 1-12), ilustruje słowa Nowego Testamentu o nawiedzeniu pasterzy przez zastępy anielskie, które "Chwaliły Boga na wysokościach". Temat ten pojawiał się w różnych wersjach na majolikach istoriati, najczęściej wzorowanych na grafice Albrechta Dürera (talerz z Urbino, ok. 1530, ze zbiorów Schlossmuseum w Berlinie, obecnie zaginiony), Marcantonio Raimondiego lub Giana Giacopo Caraglia (plakieta Xanta z 1537) . Jego popularność mogła wynikać z upodobania do szczególnego celebrowania świąt Bożego Narodzenia i chęci posiadania w domach przedmiotów o charakterze wotywnym. Kompozycja sceny wykazuje analogie do plakiety z Urbino z ok. 1535-1540 (kolekcja Silvestri w Mediolanie) . Obie majoliki powstały prawdopodobnie pod wpływem dwóch rycin: Dürera z cyklu "Mała Pasja" i Raimondiego wg Rafaela (gloria z banderolą) . Wysoki poziom malarstwa oraz cechy stylistyczne (oddanie głębi perspektywicznej, opracowanie detalu, draperii i fizjonomii, delikatna kolorystyka) wskazują na warsztat Guida di Merlino. Potwierdzałaby to również inskrypcja na spodzie o charakterystycznym kroju czcionki z literą d i cyfrą 3 z zawijasem. Z warsztatem Guida, należącym do największych "producentów" majoliki w latach 40. XVI w. w Urbino, współpracował m.in. Francesco Durantino - jeden z najbardziej uzdolnionych malarzy istoriato . Jego styl wyróżnia inwencja oraz twórcze i swobodne korzystanie z wzorów graficznych. Malarz, tworząc wielofiguralne kompozycje o tematyce mitologicznej i historycznej, stosował (zapewne nieprogramowo) zasadę decorum - odpowiedniości środków malarskich do tematu dzieła. Scena Pokłonu pasterzy zakomponowana na tle monumentalnych, klasycyzujących ruin all'antica, w pełni oddaje cechy stylu mistrza, który z rozmachem buduje teatralne scenografie podkreślające wymowę przedstawienia. [Ewa Katarzyna Świetlicka]
Twórca - Durantino Francesco - malarz
Data - 1543 r.
Prawa - Muzeum Narodowe w Warszawie
Format - wymiary: 4 x 28
Identyfikator - SZC 3707
Zasięg - Adoracja Dzieciątka (ikonogr.); Biblia ; Binenthal Janina i Leopold - kolekcja; dar (proweniencja)

Aby poprawnie wyświetlić pliki w formacie PDF należy pobrać wybrany PDF na komputer i następnie otworzyć go dzięki zainstalowanej przeglądarce plików Adobe Reader w wersji 10 lub wyższej.